Project Identiteitsfraude

Alain Bouscholte, Anne den Breejen en Iva Novoselic

hero-1.jpg
Download PDF bestand

Hoofdstuk 1: Identiteitsfraude: wat houdt het in?

Er is sprake van identiteitsdiefstal wanneer iemand andermans identiteit steelt en zich dus als een ander voordoet door gebruik te maken van ‘gestolen’ informatie. Identiteitsfraude gaat een stap verder. Hiervan is sprake wanneer er misbruik wordt gemaakt van valse of andermans identiteitsgegevens om fraude te plegen. Met een valse identiteit is een fraudeur in staat om toegang te krijgen tot computersystemen en betaalrekeningen. Daarnaast kan hij ook slachtoffers oplichten op verschillende manieren. Valse identiteiten worden vaak gebruikt door de georganiseerde misdaad om toegang te krijgen tot goederen of om geld wit te wassen.

Er zijn een aantal manieren waarop fraudeurs een nieuwe identiteit aanmeten:

  1. Daders creëren een nieuwe, valse identiteit
    Bijvoorbeeld door een vals document te maken van een niet-bestaand persoon.

  2. Daders vervalsen hun eigen identiteitsgegevens
    Bijvoorbeeld door een valse geboortedatum op een document te plaatsen.

  3. Daders misbruiken de gegevens van iemand anders
    Zoals naam, adres, geboortedatum en burgerservicenummer.

Identiteitsfraude

Er kunnen allerlei soorten misdaden worden gepleegd als dieven persoonlijke gegevens van anderen in handen krijgen. De lijst van misdaden over identiteitsfraude wordt verdeeld in zes hoofdcategorieën:

  1. Creditcardfraude het gebruik van de creditcard of het creditcardnummer van iemand anders om frauduleuze aankopen te doen (skimming).

  2. Telefoonfraude persoonlijke informatie van iemand gebruiken om een gsm-account te openen.

  3. Werkgelegenheid of belastinggerelateerde fraude iemands burgerservicenummer gebruiken om een baan te vinden of om een belastingteruggave te krijgen.

  4. Bankfraude persoonlijke informatie van iemand anders gebruiken om een financieel account over te nemen.

  5. Lening of huur-fraude persoonlijke informatie van iemand gebruiken om een lening of huur te krijgen.

  6. Overheidsdocumenten of uitkeringsfraude persoonlijke informatie van iemand gebruiken om overheids voordelen te krijgen.

Identiteitsdiefstal

Door technologie zijn misdadigers in staat om op grote schaal identiteitsdiefstal te plegen - het hacken van bedrijfs- en overheids computersystemen, bijvoorbeeld om de persoonlijke informatie van miljoenen mensen tegelijk te stelen. De hackers kunnen vervolgens de gestolen persoonlijke gegevens, zoals namen, geboortedata en burgerservicenummers gebruiken om hun misdaden te plegen. Gestolen informatie kan ook gebruikt worden om te catfishen, wat een bedrieglijke activiteit is op sociale media, waarbij een persoon een valse identiteit creëert om zichzelf als iemand anders voor te doen en andere te misleiden.

Er zijn een aantal manieren waarop iemands persoonlijke informatie gestolen kan worden, waaronder:

  1. Phishing dit is een vorm van internetfraude waarbij fraudeurs slachtoffers mailen in de hoop het slachtoffer te misleiden tot het ondernemen van actie die de criminelen toegang geeft tot persoonlijke informatie. Er wordt bijvoorbeeld een valse e-mail gemaakt namens een bank met het verzoek bankgegevens in te voeren. Deze informatie gaat vervolgens naar de fraudeur.

  2. Malware fraudeurs proberen slachtoffers te verleiden tot het downloaden van een gratis software. Deze software kan schadelijke software of malware bevatten die de fraudeurs toegang geeft tot de computers van slachtoffers.

  3. Low-tech tactieken: criminelen kunnen ook zonder technische aanvallen identiteitsdiefstal plegen. Dumpster duiken en post stelen zijn simpele manieren om persoonlijke informatie te krijgen van iemand anders.


Hoofdstuk 2: Identiteitsfraude in de samenleving (huidige situatie)

Steeds vaker vragen organisaties een kopie van iemands identiteitsbewijs (identiteitskaart, paspoort of rijbewijs). Je kijkt er dus niet van op als er naar wordt gevraagd. Als je identiteitsbewijs in de verkeerde handen valt is er een grote kans dat er gebruikt van wordt gemaakt. Volgens een onderzoek uit 2015 wordt jaarlijks zo’n 1-5% van de Nederlandse bevolking slachtoffer van identiteitsfraude. Dat kan dus oplopen tot 850.000 mensen per jaar. Deze mensen werden slachtoffer van fraude via pin- of betaalautomaten of via internet. De meest voorkomende vorm van schade in Nederlands is het verdwijnen van geld van een bankrekening. Ongeveer 100.000 zijn gevallen voor skimming van een bankpas.

Omdat er veel gevallen zijn van identiteitsfraude zijn er maatregelen genomen. Volgens de wet is het maken van een kopie van iemands identiteitsbewijs verboden. Dit mag alleen gedaan worden in bepaalde gevallen, er mag bijvoorbeeld wel een kopie worden gemaakt door werkgevers en banken.

fraude-1.jpg

Hoofdstuk 3: Effect op de maatschappij

Identiteitsfraude is een groot maatschappelijk probleem. Het is een uiterst persoonlijke overtreding die honderden uren en duizenden euro's kan kosten om te herstellen. Zowel bedrijven, overheidsinstellingen en individuen ondervinden dit aan den lijve. Dit soort fraude kan voor veel financiële schade zorgen. Sinds 2007 heeft identiteitsfraude een opgetelde schade van meer dan 2.8 miljard euro. Uitkeringsfraude, oplichting en verduistering zijn vaak een gevolg van identiteitsfraude.

Effect op bedrijven en instellingen

Organisaties dienen zowel de identiteit van haar klanten als die van haar medewerkers te kennen. In sommige gevallen dienen zij zelfs de identiteit van haar bezoekers te kennen, om ervoor te zorgen dat zij op elk moment van de dag kunnen aangeven wie zich in het gebouw of op het terrein bevindt. Bedrijfsgeheimen zijn vaak veel waard, dus als deze worden achterhaald door criminelen kan het grote schade aan dat bedrijf leveren.

fraude-2.png

Persoonlijke gevolgen

De gevolgen van identiteitsfraude zijn afhankelijk van de aard van het gepleegde misdrijf. Als fraudeurs rechtstreeks toegang krijgen tot een bankrekening of creditcard, kunnen ze mensen zonder geld laten om te betalen voor de dagelijkse kosten van levensonderhoud. De financiële deprivatie die door fraude veroorzaakt kan worden kan jarenlang gevolgen hebben op iemands persoonlijke leven. Door middel van account overname kunnen identiteitsfraudeurs beleggings- en andere financiële rekeningen overnemen, waarvan de gevolgen invloed kunnen hebben op iemand zijn pensioen, hypotheek en de opleiding van zijn of haar kind. In extreme gevallen kan een fraudeur misdrijven plegen in de naam van iemand anders, waardoor het slachtoffer aan ernstige consequenties leidt.

Cyberpesten

Sociale netwerken worden hedendaags heel veel gebruikt. Bijna iedereen plaatst fotos of persoonlijke informatie online waar het door iedereen bekeken kan worden. Hierdoor is het eenvoudig om aan andermans fotos te komen en is het makkelijk om je voor te doen als iemand anders. Dit heeft het nadeel dat men volledig anoniem mensen online kan pesten.


Hoofdstuk 4: Wetgeving rondom identiteitsfraude

Identiteitsfraude wordt geregeld in artikel 231b Wetboek van Strafrecht. Het artikel luidt:

“Hij die opzettelijk en wederrechtelijk identificerende persoonsgegevens, niet zijnde biometrische persoonsgegevens, van een ander gebruikt met het oogmerk om zijn identiteit te verhelen of de identiteit van de ander te verhelen of misbruiken, waardoor uit dat gebruik enig nadeel kan ontstaan, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren of geldboete van de vijfde categorie.”

Omdat fraudeurs in het geheim opereren, kunnen slachtoffers zich hulpeloos voelen in hun streven naar gerechtigheid. Alhoewel zijn er nationale en federale wetten om consumenten te beschermen en te helpen.

Zoals elke andere misdaad, is de straf afhankelijk van de intentie en de ernst van de veroorzaakte schade. Die vaststelling komt uit het onderzoek van agentschappen, waaronder politie en federale onderzoeksbureaus.
Enkele gevolgen voor schuldige zijn boetes, vergoeding, gevangenisstraf en proeftijd.
Voor identiteitsfraude is de maximale gevangenisstraf vijf jaar. De maximale boete die kan worden opgelegd is €82.000. Een zwaardere straf is alleen mogelijke wanneer er sprake is van identiteitsfraude met biometrische persoonsgegevens. Dat wil zeggen dat de fraudeur een voorwerp achterlaat waar het DNA van een ander zich bevindt, waardoor iemand anders de schuld krijgt van de misdaad.


Hoofdstuk 5: De toekomst van identiteitsfraude

Identiteitsfraude kent twee toekomsten. Het is mogelijk dat identiteitsfraude een groter probleem zal worden, omdat technologie zich steeds meer ontwikkelt. Dat geeft fraudeurs de kans om ingewikkeldere tactieken te gebruiken om spoorloos slachtoffers op te lichten. Ook omdat consumenten steeds vaker het Internet gebruiken om diensten en goederen te kopen. Dit is winstgevend voor fraudeurs. Het wordt steeds makkelijker voor fraudeurs om gewoontes betreffende online winkelen te herkennen, en dus ook te manipuleren. Casual fraudeurs die in kleine groepen werken evolueren tot grote groepen die in internationale fraude ringen werken en georganiseerde misdaden plegen. Maar identiteitsfraude kan zich ook gaan verminderen in de toekomst. Bedrijven en autoriteiten raken steeds meer bewust van identiteitsfraude en de manieren waarop het werkt. Verschillende organisaties gaan samenwerken om methodes van criminelen te achterhalen.

fraude-3.jpg

Stappen voor de situatie in de toekomst

Om in de toekomst van identiteitsfraude af te komen, moeten er stappen worden gezet die het zullen voorkomen en als het nodig is, een eventuele situatie betreft identiteitsfraude te verhelpen. Dit kan worden gedaan door extra informatie te geven aan mensen over identiteitsfraude, over hoe ze zich beter kunnen beveiligen hiertegen. Ook moeten er nieuwe beveiligingstechnieken worden geïmplementeerd om het risico te verlagen.


Hoofdstuk 6: Identiteitsfraude tegengaan

Volgens het kabinet kan identiteitsfraude worden aangepakt met de hulp van vijf beleidslijnen:

  1. Gezonde weerstand tegen identiteitsfraude.
    Bedrijven en individuelen moeten zuinig zijn en oppassen met wat ze doen met hun persoonlijke informatie. Informatie moet worden beveiligd met moderne beveiligingstechnieken om fraudeurs tegen te gaan.

  2. Betrouwbare controles.
    Tegenwoordig bieden veel bedrijven diensten aan via internet. Dit is alleen mogelijk als die bedrijven of organisaties de identiteit van hun klanten zorgvuldig controleren. Deze controles beschermen burgers tegen misbruik van hun identiteit.

  3. Vroege ontdekking.
    Een geval van identiteitsfraude moet zo snel mogelijk ontdekt worden zodat het niet erger wordt. Verschillende partijen zoals de Belastingdienst en politie werken samen om deze gevallen zo vroeg mogelijk te ontdekken. Zo ontdekken ze ook nieuwe methodes die criminelen gebruiken.

  4. Slachtoffers helpen.
    Slachtoffers van identiteitsfraude moeten zo snel mogelijk hun documenten en bankpassen blokkeren zodat er niet nog meer schade wordt aangericht.

  5. Identiteitsfraude bestraffen.
    Fraudeurs moeten goed aangepakt worden. Alle vormen van identiteitsfraude zijn strafbaar volgens de wet.

Burgers kunnen ook zelf een aantal stappen zetten om zichzelf te beschermen tegen identiteitsfraude- of diefstal. Gegevens zoals bankrekeningnummers, pincodes of persoonsgegevens moeten nooit gedeeld worden per e-mail, telefoon of op een website via een link. Ook moeten mensen voorzichtiger zijn met hun identiteitsbewijs en het niet zomaar aan iemand geven. De overheid heeft in de afgelopen jaren meerdere campagnes gehouden om mensen bewust te maken van fraude. Een van de campagnes heet ‘’Alert online’’ en een app genaamd KopieID, waarmee je een foto van je identiteitsbewijs kan maken en niet noodzakelijke informatie weg kan strepen van de foto.

Er zijn al wat stappen gezet om identiteitsfraude tegen te gaan. Sinds 2014 zijn alle vormen van fraude strafbaar. Voorheen was identiteitsfraude niet altijd strafbaar en was het verleidelijk om een bankrekening of uitkering aan te vragen met valse gegevens.


Conclusie

Identiteitsfraude is een ernstig probleem. Veel mensen en bedrijven komen er mee in aanraking. Dit probleem heeft een groot effect op onze maatschappij, aangezien er miljoenen euro's kunnen worden gestolen. Het is moeilijk om identiteitsfraude tegen te gaan, omdat fraudeurs steeds nieuwe manieren bedenken om op te lichten. Maar als bedrijven en organisaties samenwerken om mensen te waarschuwen kunnen vele gevallen van identiteitsfraude worden voorkomen.