Ethisch dilemma online downloaden

Casus

Wij leven in een samenleving waar (meestal) werk wordt beloond in de vorm van bijvoorbeeld salaris. Dit vindt men vrij normaal. Er is echter een sector waar dat sinds de komst van het internet niet meer zo normaal is: de muziek- en filmsector. Dit heeft te maken met websites als eBay, bittorent en popcorn time. Films en muziek worden, zonder dat de producent daarvoor wordt beloont, gratis gedownload van het internet. Uiteraard is dit illegaal, maar het probleem ligt bij de opsporing. Deze is duur en niet gemakkelijk. Hoe dit zit, leggen we verder uit.

Betrokkenen en hun belangen

Aan de ene kant hebben we een hele lijst van film- en muziekstreamingsdiensten zoals Spotify en Netflix. Zij kopen muziek of films op van producenten en laten in ruil voor een abonnement van een paar euro de gebruiker de muziek luisteren die ze leuk vinden of de film kijken waar ze naar opzoek zijn. Deze bedrijven proberen een zo groot mogelijke winst te realiseren en zoveel mogelijk mensen te bereiken. Daarnaast zijn er dus de filmproducenten en muzikanten die meestal de rechten van hun gemaakte werk verkopen aan de online streamingsdiensten, maar zelf verkopen ze hun muziek/films ook. Uiteraard willen zij ook zoveel mogelijk van hun diensten verkopen om een zo hoog mogelijk inkomen te behalen. Dan zijn er nog organisaties die boven de producenten van films staan, zoals stichting Brein en Dutch filmworks. Stichting Brein beschermt de rechten van de films. Samen met filmdistribiteur Dutch filmworks geven zij voorlichting over online piraterij en verzorgen zij ook grotendeels de opsporing van deze piraten. Als laatste zijn er natuurlijk nog de illegale downloaders van muziek en films zelf. Zij vinden in de meeste gevallen de prijzen van de muziek en films te hoog. Aangezien het gratis downloaden van deze zelfde muziek en films tegenwoordig nog te makkelijk is, wordt hier nog veel gebruik van gemaakt. In deze casus kunnen we niet spreken over een algemeen belang. Muziek en films kan voor genot zorgen, maar iedereen heeft daar een andere mening over en maakt daar dus ook andere keuzes in.

Optieken

Er zijn in ieder geval drie optieken die in dit ethische dilemma aan de orde zijn. Ten eerste de juridische optiek. Op dit moment staat in de wet dat het illegaal is om diensten die door legale bedrijven voor een bepaalde prijs worden aangeboden, gratis te downloaden vanaf een website die niet het recht heeft om deze diensten in bezit te hebben. De gebruikers van deze websites zijn dus illegaal bezig en riskeren hiervoor een boete. Zoals eerder genoemd zijn er bedrijven als Stichting Brein die deze gebruikers opsporen en die informatie te delen met de politie, zodat de politie de downloaders daarvoor kan bestraffen. Daarnaast is er de economische optiek van toepassing op dit probleem. Door de illegale downloaders lopen de online streamingsdiensten, maar ook producenten van films en muziek, een hele hoop kosten mis, wat zorgt voor een daling van de algemene welvaart. Dit is economisch gezien niet wenselijk, aangezien er juist gestreefd wordt naar een zo hoog mogelijke welvaart. Als laatste is er nog de ethische optiek. De vraag is of het stelen van iets fysisch gelijk staat aan het stelen van iets wat niet aan te raken valt. Of in andere woorden: als men een handtas steelt, is dit langs dezelfde meetlat te leggen als wanneer iemand anders een filmpje download van een niet bepaald legale website? Wij vinden het allebei moreel niet juist. Echter is het verlies van het slachtoffer bij de illegale downloader een stuk minder groot dan de vrouw van wie haar handtas is gestolen. Kortom vinden wij het ethisch niet juist dat men massaal illegaal downloadt van het internet, maar er moet geen groot probleem van gemaakt worden.

Waarden

Er zijn verschillende waarden die hier een rol spelen. De meest vanzelfsprekende is welvaart. De algemene samenleving streeft in zekere mate naar een zo hoog mogelijke welvaart. In dit geval willen de streamingsdiensten en producenten een juiste beloning voor de diensten die zij leveren. Ten tweede is er het gemak en het genot waar de mensen naar streven. Een filmpje downloaden van het internet is nog nooit zo makkelijk geweest. Men heeft dus de keuze: uit de luie stoel komen en naar de bioscoop gaan voor je favoriete film. Of achter de computer diezelfde film met een paar muisklikken mét Nederlandse ondertiteling downloaden. Ten slotte streven verschillende (belanghebbende) organisaties naar legaliteit. De betrokkenen hierbij zijn de auteursrechtenorganisaties zoals Stichting Brein, maar ook de overheid. Men mag de wet niet overtreden, zo stellen zij.

Ethisch dilemma

Tot nu toe is welvaart een belangrijk thema in deze analyse. Dat is niet toevallig, want het ethisch dilemma draait bij dit onderwerp om welvaart. Wij stellen namelijk dat in dit ethisch dilemma de welvaart van de illegale downloader tegenover de welvaart van de partijen die de muziek en films aanbieden staat. Beide uitersten streven naar de ultieme welvaart, maar in dit geval botst dat. De welvaart van de producent kan in deze uitgangssituatie niet stijgen zonder dat de welvaart van de downloader daalt, tenzij de aangeboden films gratis worden. Dat is interessant, want economisch gezien is dit de regel van de Pareto-efficiëntie. Dit betekent dat de welvaart optimaal is. Echter is dit geen economische analyse, dus laten we dit verder buiten beschouwing.

Handelingsmogelijkheden

Er zijn in dit dilemma vanzelfsprekend meerdere mogelijkheden om tot een oplossing te komen die voor de meeste partijen goed uitkomt. Ten eerste zouden de tarieven van video- en muziekstreamingsbedrijven als Netflix en Spotify, maar ook verkopers van dvd’s en muziek omlaag kunnen, zodat mensen eerder geneigd zijn van de legale opties gebruik te gaan maken om hun favoriete film te kijken of een album van hun lievelingsartiest te beluisteren. Het gevolg van die prijsverlaging zal in ieder geval zorgen dat er minder illegaal gedownload gaat worden. Uiteraard zullen de aanbieders van muziek en films wel een (nieuwe) balans moeten vinden tussen kosten en opbrengsten. Aan de ene kant worden de opbrengsten minder omdat de tarieven omlaag gaan, maar aan de andere kant wordt er meer gebruik gemaakt van hun diensten. Daarnaast is er de optie om de mensen die illegaal downloaden harder aan te pakken. Zwaardere straffen zullen mensen afschrikken om dit soort illegale praktijken voort te zetten. Ook moet er meer geld en mankracht bijkomen om de illegale downloaders op te sporen, zodat de kans van aanhouding en beboeting groter wordt. Bedrijven als Dutch Filmworks, de grootst filmdistribiteur van Nederland, voeren al jaren campagne om ze aan te pakken, maar zoals gezegd komen ze geld en mankracht tekort. Een laatste mogelijkheid is om het downloaden van films en muziek via internet legaal te maken. Echter is deze optie waardeloos en is de kans dat dit gaat gebeuren bijna nul procent. Het gevolg is natuurlijk dat muziek- en filmstreamingsdiensten of failliet gaan omdat ze geen inkomsten meer hebben, of ze zullen een nieuw verdienmodel moeten zoeken.

Analyse van de handelingsmogelijkheden

Prijzen verlagen Bij deze handelingsmogelijkheid hoort gevolgenethiek. Deze prijsverlaging heeft zoals gezegd het gevolg dat bedrijven als Netflix minder zullen verdienen per gebruiker, maar er zullen veel meer gebruikers bijkomen omdat het goedkoper wordt. Hierdoor zal de winst dus ongeveer gelijk blijven. Bovendien heeft het als gevolg dat er veel minder illegale downloaders zullen zijn, omdat de prijzen van de legale opties lager worden. Downloaders harder aanpakken De beginselethiek hoort bij deze handelingsmogelijkheid. Het beginsel hier is rechtvaardigheid, omdat bedrijven die films of muziek aanbieden recht hebben op geld voor deze producten, omdat ze deze zelf hebben geproduceerd of er de rechten van hebben opgekocht. Als mensen een omweg nemen door deze diensten gratis te downloaden, krijgen die bedrijven niet hun wederdienst voor die goederen. Legaal maken Bij het legaal maken van het gratis downloaden van muziek en films hoort ook de beginselethiek. Hier hoort het beginsel gelijkheid bij. Iedereen moet ongeacht het inkomen dat men heeft, gebruik kunnen maken van muziek en films. Doordat mensen moeten betalen voor deze diensten kunnen mensen met een lager inkomen dit zich niet veroorloven. Zij worden dus op basis van hun inkomen ongelijk behandelt. Dit lijkt niet op een theorie van een van de besproken filosofen. Daarom hebben we maar een eigen theorie bedacht: het equalisme. Met als algemene regel dat ‘als iemand iets mag/kan doen/gebruikt moet eenieder ook diezelfde mogelijkheid hebben.

Conclusie

Ons besluit in deze ethische kwestie is het verlagen van de prijzen voor muziek en films. Hiervan hebben de partijen het meeste profijt. De algehele welvaart kan door de juiste balans te vinden tussen kostprijs en aantal gebruikers eigenlijk alleen maar gelijk blijven of zelfs stijgen. Tevens profiteren beide partijen hiervan, want aanbieders krijgen meer klanten en gebruikers zullen goedkoper gebruik kunnen maken van streamingsdiensten en zullen hiertoe dus sneller geneigd zijn. Daardoor zullen ze minder snel kiezen voor het illegaal downloaden van muziek, films en ook bijvoorbeeld games.